MONGOLIË: DIVERSITEIT IN EEN ONEINDIGE RUIMTE

Lange tijd dachten we dat geen enkele fietsreis ooit nog maar in de buurt kon komen van de Karakoram Highway. Dat de euforie, de bijna-extase die de KKH bij ons en onze gasten teweeg brengt, uniek is. Mis! Want toen kwam in augustus 2005 de tocht door Mongolië.

De verwachtingen waren eigenlijk niet eens zo hoog gespannen. Mongolië zou zondermeer een bijzondere ervaring worden, maar de verhalen over onverharde wegen, afwezige accommodaties en slecht eten - alle zo haaks op ons reisconcept - temperden de verwachtingen. Bovenal waren we bang dat de eindeloze ruimte na een paar dagen zou gaan vervelen. En inderdaad, het asfalt bleef beperkt tot de eerste en de laatste dagen in de buurt van de hoofdstad Ulaanbaatar; maar we wilden ons ook al snel niet anders voorstellen. Accommodaties? De overnachtingen in de lokale 'gers' (zie foto's), en in de gehuurde tenten overtroffen in alles het verblijf in de stedelijke hotels. Onze meereizende Mongoolse koks bewezen met elke maaltijd hoe lekker je kunt eten in de vrije natuur. Maar vooral werd in elke fietskilometer aangetoond hoe gevarieerd een land, vijftig keer groter dan Nederland en slechts bewoond door minder dan drie miljoen inwoners, kan zijn. Steppen, woestijn, heuvels, groen beboste bergen en valleien, ze zorgden voor een voortdurende afwisseling in panorama's, flora en fauna. Paarden - de Mongolen kennen zeventig verschillende woorden voor het edele dier; de liefdesliedjes gaan vooral over paarden - waren de enige vaste waarde. En natuurlijk de 'ger', die altijd wel ergens in de verte was te ontwaren en die immer herinnerde aan het nomadische bloed van de Mongolen. De helft van de bevolking heeft geen vaste woonplaats en verkast enkele malen per jaar naar een andere (betere, gezien de seizoenen) plek in het land waar de grond van niemand is. Vormen in vrijwel alle samenlevingen nomaden de laagste klasse, in Ulaanbaatar zijn zelfs de rijksten diep in hun hart jaloers op de vrijheid van de eeuwig reizenden buiten de stad. Was het rijk van Chinggis Khaan immers niet een van de grootste uit de geschiedenis, zonder ook maar een enkel vast paleis?

Na terugkeer uit Mongolië liet het land ons niet los. Iedereen moest onze verhalen horen en de foto's zien. Daarin weken we niet af van onze gasten. Tonnie Argante (die Mongolië had uitgekozen om haar zeventigste verjaardag te vieren) schreef: 'Terugkijkend zie ik mezelf op de derde dag van het stuk door de bergen. Na een mooie klim en een nog mooiere afdaling zetten we onze tenten op. Het hele land, de lucht en de aarde waren van mij. De weidsheid, de lucht die de aarde raakte, in de verte een paar 'gers', de adelaars boven ons en 's avonds de wandeling en het contact met de bewoners van dit prachtige land.'

DE REISROUTE

De minimale totale afstand is 650 km, met een maximale dagafstand van 80.

• Dag 1: Welkom in Ulaanbaatar, de hoofdstad en de enige Mongoolse plaats die van alle moderniteiten is voorzien.
• Dag 2: Na een transfer van 200 km, fietsen we 60 km naar het 'ger camp' Mongol Albai. Nog even genieten van glad asfalt.
• Dagen 3 en 4: 80 verharde kilometers leiden naar Kharkhorin, de plaats van het mooiste Boeddhistische klooster van Mongolië, Erdene Zuu. Een zeer afgelegen rondje van 50 km passeert langs een ander klooster, dat van Shankh Khid.
• Dagen 5 en 6: 65 + 55 km brengen ons in Tsetserleg, het meest gemoedelijke provinciestadje van Mongolië.
• Dag 7: Rustdag, voor we aan de vier zwaarste (en zeker ook mooiste) dagen door de bergen beginnen. Voor wie wil fietsen, is er een 45 km lange tocht langs de heilige Taikhar Steen.
• Dagen 8 t/m 11: 200 km in vier dagen, naar de volgende plaats (Bayanghonkor). Met hooguit tien passerende wagens per dag. Met regelmatig natte voeten door de kruisende riviertjes. Met prachtige bergen en valleien. Met weinig zware beklimmingen, maar wel met veeleisend 'weg'dek. Met het hoogste punt van de twee weken (2.700 meter). En met de mooist denkbare lokaties om de meegenomen tenten op te zetten.
• Dagen 12 en 13: Over Ayvakheer terug naar Ulaanbaatar, in een combinatie van fietsen en transfers met terreinwagens.
• Dag 14: Uitblazen in Ulaanbaatar.
• Dag 15: Een dagtocht door het nabij gelegen Nationale Park van Terelj, met een bergnatuur die meer doet denken aan de Alpen dan aan alles wat we eerder in Mongolië zagen.
• Dag 16: Afsluiting, afscheid en nagenieten.

Fietsen door Mongolië is niet zwaar door de dagafstanden of door de hellingsgraden, maar soms wel door het wegdek. Een goede conditie (maar zeker niet die van een topsporter) is een vereiste, evenals het je thuisvoelen op de eigen mountainbike. Bovenal is mentale flexibiliteit nodig om optimaal te kunnen genieten van deze expeditie-achtige reis.

TECHNISCHE GEGEVENS

We verwelkomen onze gasten in Ulaanbaatar op zaterdag 16 augustus 2008. Het vliegveld ligt op fietsbare afstand van de stad (een kleine 20 km), maar vanzelfsprekend kunnen we airport service regelen.

Op zondag 31 augustus nemen we afscheid, in Ulaanbaatar.

De fietstocht wordt ondersteund door twee volgwagens (en bij transfers een extra vrachtwagen), tenten, een mobiele keuken, een kok, een vertaalster en twee chauffeurs.

Het strenge landklimaat van Mongolië biedt slechts in een korte (zomer)periode de gelegenheid om te reizen/fietsen. Augustus behoort tot de warmste maanden, met maximale dagtemperaturen van in de twintig graden. Mongolië is het land met de meeste zonnige dagen per jaar (meer dan 260) en de neerslag is beperkt. Bovenal is het weer wispelturig en kan het immer in een mum van tijd omslaan.

Het aantal deelnemers bedraagt minimaal 8 en maximaal 14.

Het wegdek is gevarieerd en vooral onverhard: asfalt als een biljartlaken, afgebrokkelde verharde weg, soepellopend zand, grof wasbord, kiezels en soms een rivierbedding. Niets anders dan een mountainbike maakt fietsen mogelijk. In Mongolië zelf is redelijk fietsmateriaal te huur. Gereedschap en een aantal universele onderdelen hebben we bij ons.

De accommodaties varieren eveneens: een comfortabel hotel voor de vier overnachtingen in Ulaanbaatar, primitieve guesthouses in de provinciesteden, 'ger camps' en eigen tenten van prima kwaliteit.

Het visum voor Mongolië dient u vooraf aan te vragen op de ambassade in Brussel of via een visumdienst. De kosten ervan bedragen 70 euro. In het algemeen is vereist dat een paspoort nog geldig is tot minimaal zes maanden na het voorziene vertrek uit een land.

Aan te raden zijn de vaccinaties DTP en Hepatitis A (en buiktyfus bij een verblijf langer dan twee weken).

PRIJZEN

Onze combinatie van kleine groepen, vreemde gebieden en zorgeloosheid kan onmogelijk low-budet zijn. Aan de andere kant, de priijs voor het deelnemen aan een tocht dekt bijna alle kosten ter plekke, want inbegrepen zijn:

1. alle overnachtingen
2. de volledige voorziening van drank en voedsel (behalve alcoholische dranken anders dan lokaal bier)
3. de meefietsende, Nederlandstalige begeleiding en die van volgwagens die de bagage (en eventueel fietsen en mensen) vervoeren
4. alle vervoer en transport tussen de start en de finish in Ulaanbaatar
5. alle entreegelden, inclusief gidsen.

Deelname aan de tocht kost 1.645 euro per persoon. Wie een eenpersoonskamer/tent wil, betaalt 180 euro meer.

In de praktijk is bijna geen zakgeld nodig; simpelweg omdat er onderweg vrijwel nooit iets te kopen valt!

Optioneel is:

• de dagelijkse reiniging, onderhoud en reparatie van kleding en fiets. Ofwel, in wielertermen: de zorg van mecanicien en soigneur. Deze optie kost eenmalig 95 euro, en is vervolgens ook van toepassing op alle toekomstige (hopelijk vele) Tropical Cyclist reizen.

Vliegen naar Ulaanbaatar is mogelijk via Moskou en via Peking. Voor Peking - Ulaanbaatar kan gekozen worden voor het vliegtuig, maar ook voor de trein door de Gobi-woestijn. Vroeg boeken is van groot belang: stoelen in de vluchten over Moskou zijn altijd schaars en in de tweede helft van augustus 2008 zal het luchtruim boven Peking erg druk zijn in verband met de Olympische Spelen.